Beleggen: Introductie voor beginners

Bij het woord beleggen denken de meeste mensen direct aan aandelen of obligaties. Er zijn hiernaast nog vele andere soorten beleggingen. In dit artikel, bestemd voor de beginnende belegger, leggen we je zo simpel mogelijk uit wat de risico’s zijn, en in welke soorten je het best kunt beleggen als beginneling. We maken je wegwijs in aandelen, obligaties, fondsbeleggen, grondstoffen en derivaten.

Aandelen

Het bezitten van een aandeel betekent letterlijk het bezitten van een klein stuk van een bedrijf. Dit houdt dus in dat je meedeelt in de winst en verlies. Wanneer een bedrijf failliet gaat wordt het niks waard, zodoende wordt ook jouw aandeel niks meer waard.

De aandelen van een groot aantal bedrijven zijn vrij verhandelbaar op een aandelenbeurs. In Nederland kennen we bijvoorbeeld de AEX en AMX, en in de V.S. de NYSE.

Je kunt dus losse aandelen kopen van een bedrijf. Om een voorbeeld te noemen: een aandeel ASML kost momenteel €136,16.

Toekomstige geldstromen en dividend

De prijs van een aandeel is gebaseerd op toekomstige verwachtingen van aandeelhouders. Wanneer een bedrijf geldstromen genereert, kan het verkiezen dit uit te keren in dividend. Dit dividend wordt uitgekeerd aan beleggers.

Sommige bedrijven verkiezen er echter voor (nog) geen dividend uit te keren. Zo heeft bijvoorbeeld de Amerikaanse reus Amazon met een beurswaarde vanbijna een biljoen nog nooit dividend uitgekeerd, omdat zij hun winst herinvesteren met de verwachting in de toekomst (nog) meer geld te kunnen genereren voor aandeelhouders.

Beleggers doen dan ook vaak een kasstroomanalyse waarbij zij voorspellingen doen van geldstromen tot wel 30 jaar weg, die zij verdisconteren naar het heden, waarmee een redelijk gebalanceerde marktprijs tot stand komt.

Fluctuatie in de waarde van een aandeel

De waarde van een aandeel kan sterk fluctueren. Sentiment en nieuwsberichten hebben naast kwartaalcijfers een grote invloed op beurswaarde. De structurele mate van fluctuatie verschilt echter per bedrijf.

De prijsfluctuatie van een aandeel Tesla over een periode van één jaar

De mate van fluctuatie in een aandeel verschilt historisch vaak sterk. Hierin wordt door veel beleggers een verschil gemaakt in cyclische en niet cyclische aandelen. De theorie is dat cyclische aandelen sterker mee veranderen met de economische welvaart.

Neem bijvoorbeeld een verkoper van luxe auto’s, deze zal in de jaren na de crisis minder hebben verkocht, maar het in tijden van hoge economische welvaart goed doen en veel auto’s verkopen. De prijs van een aandeel van het bedrijf zal deze tendens reflecteren. Aan de andere kant, een voorbeeld van een aandeel dat een stuk minder cyclisch is: Walmart. De Amerikaanse supermarkt zal een stuk minder de gevolgen van de crisis hebben gevoeld: de basisboodschappen worden altijd wel gedaan, waardoor de omzet ook minder hard geraakt wordt en de aandeelprijs stabiel blijft.

Obligaties

Een obligatie is een schuldbewijs. Wanneer een bedrijf of overheid geld nodig heeft voor investeringen kan het met het uitgeven van obligaties aan financiering voor deze investeringen komen. De koper van de obligatie ontvangt rente van de partij die de obligatie verstrekt.

Obligaties hebben een looptijd, doorgaans 1 tot 10 jaar. Over deze looptijd wordt een vaste rente afgesproken, die de houder van de obligatie jaarlijks ontvangt. Met het ten einde komen van de looptijd van de obligatie ontvangt de obligatiehouder het volledige uitgeleende bedrag terug.

Staatsobligaties of bedrijfsobligaties? een verschil in risico

Het grote verschil tussen staatsobligaties en overheden zit in het risicoprofiel. Obligaties van bedrijven hebben doorgaans een stuk groter risico. Wat houdt dit risico in? Met het failliet gaan van een bedrijf krijgen schulden voorrang: het is dus mogelijk dat er nog wat geld ontvangen wordt. Het is echter ook mogelijk dat een bedrijf de leningen niet terug kan betalen, waardoor al het geld verloren gaat. De kans dat een overheid failliet gaat wordt kleiner geacht, waarmee het risico en de rente ook lager worden. Een hoger risico betekent dus vaak een hoger verwacht rendement.

Vaak wordt naar de rente op de staatsobligaties van de sterkste economieën verwezen als de rentevrije voet, dit geeft een duidelijk beeld van het risico dat met staatsobligaties wordt genomen: voor de sterkste economieën wordt dit nihil geacht. De rente die men kan ontvangen op deze obligaties is daarentegen ook zeer laag.

Zoals in onderstaande grafiek te zien verschilt de rente op staatsobligaties onderling. Zelfs in eurolanden onderling. Zo bood griekenland op een gegeven moment tijdens de piek van de eurocrisis in 2012 een rente van meer dan 25%. Dit betekent dus dat als een lening van €1000 werd aangegaan, de jaarlijkse rente €250 was.

Een vergelijking tussen de rente op Griekse- en Duitse 10 jaars staatsobligaties. De rente tijdens de eurocrisis was een stuk hoger voor Griekse aandelen omdat het risico aanzienlijk werd geacht dat het land niet meer aan haar schulden kon voldoen, en de obligaties dus mogelijk niet zou kunnen aflossen.

Sommige landen bieden staatsobligaties met een ogenschijnlijk ongekend rendement. Voorbeelden zijn op het moment van schrijven Venezuela en Turkije. Hierbij moet rekening gehouden worden met het feit dat deze landen een eigen munteenheid hebben, waarbij deze aan hevige inflatie onderhouden zijn. Dit houdt in dat als je euro’s verwisseld voor die munteenheden, je lira’s of bolivars een stuk minder waard zijn bij het verlopen van de obligatie, en je dus minder euro’s terugkrijgt.

Fondsbeleggen en Exchange Traded Funds (ETFs)

Je kunt aandelen en obligaties los kopen, maar ook als een verzameling, een fonds. Er zijn aandelen-, obligaties- en mixfondsen (een combinatie van de aandelen en obligaties)

Een aandelenfonds bestaat uit veel aandelen, waarmee je risico van individuele aandelen kunt spreiden. Mocht bijvoorbeeld een bedrijf in het fonds failliet gaan, dan heeft het weinig invloed op de prijs, omdat er nog vele andere aandelen in de portefeuille zitten die de klap kunnen opvangen.

Fondsen bestaan niet uit alle aandelen of obligaties in de wereld, maar profileren zich. Zo zijn er fondsen die de koers van de AEX volgen (gewogen gemiddelde van alle aandeelkoersen in de AEX), en obligatiefondsen die bestaan uit obligaties van alle Europese landen.

Daarnaast zijn er fondsen die zich specificeren op industrieën of sectoren. Er zijn bijvoorbeeld fondsen die aandelen bezitten van technologiebedrijven, en fondsen opgemaakt uit aandelen in opkomende economieën.

Een groot deel van de fondsen wordt actief beheerd. Dit houdt in dat enkele fondsbeheerders die besluiten nemen over de aandelenportefeuille. Passieve fondsen zijn bijvoorbeeld de genoemde AEX trackers, die de aandelenkoersen van bedrijven genoteerd aan de AEX volgen.

Fondsen kunnen in de regel maar een keer per dag verhandeld worden. Uitzonderingen hierop zijn Exchange Traded Funds (ETFs), deze zijn gedurende de dag vrij verhandelbaar.

Derivaten en hefboomeffecten

Er bestaan ook derivaten, ofwel afgeleiden, van gewone aandelen en obligaties. Hieronder zijn bijvoorbeeld futures, swaps en opties. Zonder specifiek op elk van deze derivaten in te gaan is het voor de startende belegger interessant om te weten dat veel van deze derivaten een hefboomeffect hebben.

Zo kun je bijvoorbeeld opties kopen op een aandeel Shell. Deze opties geven je de mogelijk te kopen of te verkopen (afhankelijk van contract) tegen een afgesproken prijs op een afgesproken datum. Deze opties geven je de mogelijkheid sterk te speculeren op een verandering in de prijs van het onderliggende aandeel. Vaak bieden deze opties bijvoorbeeld bij een prijsstijging in het aandeel van 1% een stijging (of daling!!) van wel 10%. Dit laat dus zien dat je er snel geld mee kunt verdienen. Echter is zijn de onderliggende risico’s eveneens gigantisch en kun je je geld snel verliezen.

Grondstoffen

Een laatste vorm van ‘beleggen’ zijn grondstoffen. Beleggen staat hier tussen aanhalingstekens omdat grondstoffen geen inherente waardevermeerdering hebben. Wanneer je investeert in een bedrijf verwacht je dat een bedrijf waarde creert: winst maken of investeren om later winst te maken. Daarentegen bieden grondstoffen alleen waarde van het product zelf, en voegen zij zelf geen geld toe.

In perioden van (verwachte) crisis is er een effect zichtbaar: meer mensen kopen andere vormen van beleggingen: bijvoorbeeld goud. Zij kopen goud omdat zij geen vertrouwen meer hebben in de aandelenmarkt. Goud is nagenoeg waardevast (er komt weinig goud bij in de hele wereld) en kan dus risico verminderen in combinatie met het bezit van aandelen en obligaties. Maar, op de lange termijn heeft het dus weinig zin om in grondstoffen te beleggen.

Beste keus voor de startende belegger

Voor de beginnende belegger is het vooral raadzaam te kijken naar aandelen en obligaties die vrij verhandelbaar zijn. In Nederland kent men de AEX (Amsterdam Exchange Index).

Als Nederlandse belegger heb je veel banken en brokers toegang tot aandelen, obligaties en fondsen over heel de wereld.

De keuze voor de soort belegging staat vaak in direct verband met het doel van de belegging. Nader je de pensioenleeftijd en wil je zorgen dat je spaargeld in waarde toeneemt? Dan wordt vaak het advies gegeven met weinig risico te investeren in bijvoorbeeld fondsen of staatsobligaties van gevestigde economieën, omdat je toch veilig naar een pensioen toe wil werken.

Als jeugdige belegger heb je wat meer mogelijkheden. Omdat een hoger risico vaak een hoger rendement oplevert is het zonde om al je geld tegen een zeer lage rente te laten toenemen op bijvoorbeeld een spaarrekening. Wanneer je over 40 jaar met pensioen gaat heb je het geld toch niet direct nodig en kun je wat meer risico nemen, tegen een hoger verwacht rendement.

Het gemiddelde rendement van de SP500 (500 grootste beursgenoteerde bedrijven in de V.S.) vergeleken met de rente op een 10-jaars staatsobligatie. Het is duidelijk dat de geschiedenis leert dat voor een lange termijn belegging het bezitten van aandelen een hoger rendement oplevert.

Uiteindelijk is de keuze voor het soort product waarin je wilt investeren aan jou, maar let hierbij wel op de karakteristieken en risicoprofielen van de investeringen.

Categorieën Beleggen

Plaats een reactie